نائينى ، محمد حسين ، اجود التقريرات ، ج 1 ، ص 62 . وضع قانونى ر . ك : وضع نوعى وضع كلى ر . ك : وضع نوعى وضع لغوى وضع لفظ براى معنا توسط اهل لغت وضع لغوى ، مقابل وضع شرعى و وضع عرفى بوده و عبارت است از وضعى كه واضع آن اهل لغت مىباشند كه لفظى را براى معنايى وضع مىكنند ، مانند : وضع لفظ « اسد » براى حيوان درنده خاص يا وضع لفظ « انسان » براى حيوان ناطق . علامه حلى ، حسن بن يوسف ، مبادى الوصول الى علم الاصول ، ص 71 . فخر رازى ، محمد بن عمر ، المحصول فى علم اصول الفقه ، ج 1 ، ص 295 و 314 . اصفهانى ، محمد حسين ، الفصول الغروية فى الاصول الفقهية ، ص 42 . وضع ماده مشتق وضع حروف اصلى لفظ مشتق در مشتقات دو وضع قابل تصور است : 1 . وضع ماده مشتق ؛ 2 . وضع هيئات مشتق . منظور از وضع ماده مشتق ، همان وضع حروف اصلى مشتق است ، مانند : « ض ، ر ، ب » در ضرب و ضارب و مضروب كه بر « زدن » دلالت مىكند . شيرازى ، محمد ، الوصول الى كفاية الاصول ، ج 1 ، ص 58 . خويى ، ابو القاسم ، محاضرات فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 216 . وضع مبهمات معانى و چگونگى وضع الفاظ مبهم ضمير ، اسم اشاره و موصول مبهمات ، به الفاظ داراى ابهام گفته مىشود ، مانند : ضماير ، اسماى اشاره و موصولات . برخى معتقدند مبهمات براى ايجاد اشاره ، و برخى ديگر معتقدند براى دلالت بر معانى خارجى هنگام اشاره و تخاطب وضع شده است . در كتاب « اجود التقريرات » آمده است : « فالصحيح فى المقام ان يقال : ان اسماء الاشارة و الضمائر و نحوهما وضعت للدلالة على قصد تفهيم معانيها خارجا عند الاشارة و التخاطب لا مطلقا ، فلا يمكن ابراز تفهيم تلك المعانى بدون الاقتران بالاشارة و التخاطب . . . » . « 1 » درباره وضع مبهمات ، ميان اصولىها اختلاف است ؛ مشهور معتقدند در مبهمات ، وضع عام و موضوع له خاص است ، اما برخى مانند مرحوم « آخوند خراسانى » معتقدند در مبهمات ، وضع عام و موضوع له عام است . « 2 » خمينى ، روح الله ، مناهج الوصول الى علم الاصول ، ج 1 ، ص 96 . شيرازى ، محمد ، الاصول ، ج 1 ، ص ( 33 - 24 ) . وضع مجموع جمله ر . ك : وضع مركبات وضع مركب ر . ك : وضع مركبات وضع مركبات بحث از لزوم يا عدم لزوم وضع براى مجموع مركب از مفردات و هيئت تركيبى جمله وضع مركبات ، وضع مجموع مركب از مفردات و هيئت تركيبى جمله است . در جمله‌هاى تركيبى ، سه وضع متصور است : 1 . وضع مفردات ( اعم از ماده و هيئت ) ؛ 2 . وضع هيئت تركيبى ؛ 3 . وضع مجموع مفردات و هيئت تركيبى . منظور از وضع مركبات ، قسم سوم آن است . در اينكه اين قسم از وضع به‌طور جداگانه لازم است يا خير ، ميان اصولىها اختلاف است ؛ برخى معتقدند با وجود وضع مفردات و وضع هيئت تركيبى در مركبات ، ديگر به چنين وضعى نياز نيست . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 1 ، ص 31 . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 32 . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 1 ، ص 68 . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 1 ، ص 73 . خويى ، ابو القاسم ، محاضرات فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 109 . وضع مركبات تام ر . ك : وضع جمله‌هاى تام وضع مركبات تقييدى ر . ك : وضع جمله‌هاى ناقص وضع مركبات كلامى ر . ك : وضع جمله‌هاى تام وضع مركبات ناقص ر . ك : وضع جمله‌هاى ناقص وضع مشتق ر . ك : وضع مشتقات وضع مشتقات معنا و موضوع له الفاظ مشتق در مشتق اصولى دو وضع قابل تصور است : وضع ماده و وضع هيئت .

--> ( 1 ) . خويى ، ابو القاسم ، محاضرات فى اصول الفقه ، ج 1 ، ص 91 . ( 2 ) . آخوند خراسانى ، محمد كاظم بن حسين ، كفاية الاصول ، ص 27 .